Sukan Permotoran Malaysia: Antara dasar, prestij dan pulangan

Pelan induk sebagai tonggak dasar

Bekas Ketua Pegawai Eksekutif SIC Datuk Razlan Razali, yang juga Bendahari MAM, berkata MAM kini memuktamadkan Pelan Induk Sukan Permotoran Kebangsaan yang dijangka siap menjelang suku kedua 2026.

Beliau berkata pelan induk itu bertujuan memberi gambaran jelas dan berasaskan data kepada pembuat dasar mengenai ekosistem sukan permotoran Malaysia, daripada penyertaan akar umbi hingga ke peringkat tinggi, termasuk saiz rantaian nilai, kekurangan utama dan kelemahan struktur.

Mokhzani berkata pelan induk itu akan memetakan laluan bagi sukan bermotor roda dua dan roda empat serta menetapkan titik permulaan yang jelas bagi peserta.

“Akhirnya, sama ada anda serius atau tidak melaburkan masa, tenaga dan wang ke dalam perkara yang diminati, di manakah tangga untuk maju itu? Ke mana ia akan membawa anda?” soal beliau.

Menurut Mokhzani, objektif pelan induk adalah memastikan pembangunan sukan permotoran dalam tempoh tiga hingga 10 tahun akan datang dijalankan secara selaras, inklusif dan berasaskan keselamatan, bukan bergantung kepada keputusan ad hoc atau acara sensasi.

Pada Disember 2025, Menteri Belia dan Sukan yang baharu dilantik Dr Mohammed Taufiq Johari berkata kementerian sedang menilai cadangan untuk membangunkan litar sukan permotoran tambahan di seluruh Malaysia bagi memperluas akses akar umbi dan mengurangkan kebergantungan kepada satu litar utama.

Beliau berkata cadangan itu akan dinilai secara menyeluruh bagi memastikan kemudahan baharu dibangunkan secara tersusun, mampan dan berfokus kepada keselamatan, selaras dengan perancangan ekosistem jangka panjang.

Langkah ini menandakan peralihan dasar ke arah memperluas akses fizikal kepada infrastruktur sukan permotoran, sambil memperkukuh laluan pembangunan dan koordinasi institusi.

Pilihan dasar, bukan nostalgia

Bekas pelumba F1 Alex Yoong berkata minat global yang meningkat terhadap F1 tidak mengubah realiti struktur ekosistem sukan permotoran Malaysia.

“Tanpa asas yang kukuh, membawa F1 kembali tidak akan menyelesaikan masalah ekosistem,” katanya, sambil menegaskan perbincangan dasar perlu membezakan antara prestij dan penyertaan kerana acara berprofil tinggi sahaja tidak menghasilkan pasukan, pekerjaan atau nilai domestik yang mampan.

Pemandu drift profesional Tengku Djan Ley Tengku Mahaleel berkata penyertaan akar umbi berkembang melalui format mudah diakses seperti gymkhana dan drift, namun penyertaan sahaja tidak menjamin perkembangan ke peringkat lebih tinggi.

“Sukan permotoran bukan sukan biasa. Ia memerlukan pembiayaan yang besar untuk bergerak maju,” katanya.

Beliau berkata ketiadaan laluan masuk yang jelas mengehadkan pembangunan melebihi peringkat pengenalan.

“Tiada jalan yang jelas untuk memulakan kerjaya dalam sukan permotoran. Segalanya bergantung kepada makluman daripada mulut ke mulut,” katanya.

MotoGP dan kelebihan segmen dua roda

Razlan berkata keputusan untuk menganjurkan acara sukan permotoran berskala besar mesti berasaskan pertimbangan kemampuan fiskal serta kemampanan kewangan negara dalam jangka panjang.

Beliau menjelaskan ketika Malaysia mula menjadi tuan rumah F1, yuran hak penganjuran tahunan dianggarkan sekitar US$12 juta sebelum meningkat secara ketara pada tahun-tahun berikutnya, sekali gus menimbulkan cabaran terhadap daya maju jangka panjang tanpa pulangan komersial setimpal.

Sebelum era F1, Malaysia menganjurkan Grand Prix Motosikal Malaysia (MotoGP) di Litar Batu Tiga, Selangor dari 1991 hingga 1997 dan di Litar Johor pada 1998 sebelum dipindahkan ke Litar Antarabangsa Sepang sejurus pembukaannya pada Mac 1999.

Razlan berkata struktur kos MotoGP lebih selari dengan realiti pasaran domestik dan permintaan serantau, khususnya di Asia Tenggara yang mempunyai ekosistem mobiliti dua roda kukuh serta pangkalan peminat besar.

Bagaimanapun, beliau mengingatkan kesesuaian kos dan tarikan pasaran sahaja tidak mencukupi tanpa kestabilan dasar serta komitmen institusi berterusan di peringkat nasional.

“Ia memerlukan komitmen jangka panjang. Hasilnya tidak boleh dituai dalam tempoh tiga tahun pertama,” katanya.

Beliau berkata penganjuran acara sukan mega menuntut konsistensi hala tuju kerana vendor, pasukan dan rakan komersial memerlukan kepastian dasar sebelum membuat komitmen pelaburan jangka panjang.

Realiti kos dan pengurusan

Pada peringkat profesional, pemilik pasukan perlumbaan ketahanan Douglas Khoo berkata ekonomi sukan permotoran antarabangsa kekal mahal dan membebankan walaupun acara berprestij.

Beliau berkata sebuah kereta perlumbaan GT boleh menelan kos antara 500,000 euro hingga lebih 1 juta euro, manakala perlumbaan ketahanan antarabangsa boleh mencecah kira-kira 200,000 euro setiap pusingan, tidak termasuk kos kereta, dengan kos tayar menyumbang sebahagian besar perbelanjaan operasi.

Khoo berkata banyak kos lain seperti logistik, penginapan dan bayaran kru adalah kos tetap yang tidak bergantung pada tempoh perlumbaan, menjadikan format ketahanan lebih cekap dari segi masa litar berbanding perbelanjaan.

Pemain industri berpandangan realiti kos ini menekankan keperluan susunan dasar yang berhati-hati, dengan memperkukuh kedalaman ekosistem, akses dan pembangunan bakat sebelum komitmen kepada acara antarabangsa berprofil tinggi.

Menelusuri sejarah F1 di Malaysia, pihak berkepentingan berpendapat cabaran dasar hari ini bukan lagi soal kemampuan teknikal kerana kewujudan SIC telah membuktikannya.

Sebaliknya, persoalan sebenar ialah sama ada keputusan masa depan akan mengutamakan pembinaan struktur ekosistem berbanding pertunjukan, laluan pembangunan atlet berbanding status prestij serta penyertaan dan nilai jangka panjang berbanding perhatian jangka pendek.

Dalam konteks itu, masa depan sukan permotoran Malaysia mungkin lebih ditentukan oleh sejauh mana dasar yang digubal selari dengan pelaburan, akses dan pembangunan berterusan berbanding sekadar kembalinya satu perlumbaan yang melabuhkan bendera penamat.

Bernama