Namun, di sebalik inisiatif positif ini, timbul persoalan berhubung keputusan teknikal dan strategik yang dibuat khususnya apabila mengambil kira bahawa infrastruktur elektrik sedia ada di tapak tersebut sebenarnya mampu menyokong kapasiti jauh lebih tinggi, sehingga 400kW.
Kapasiti Ditarik 630A, Tetapi Hanya Pengecas 180kW Dipasang
Berdasarkan pemerhatian di tapak, TNB telah menarik bekalan elektrik sebanyak 630 ampere (A) daripada pencawang berdekatan, dan papan agihan EV turut menunjukkan nilai penarafan 600A. Jumlah ini secara teorinya mencukupi untuk mengoperasikan sistem pengecasan ultra pantas, namun hanya satu pengecas DCFC 180kW dua muncung telah dipasang.
Ini bermakna, lebih separuh daripada kapasiti yang tersedia tidak digunakan. Lebih membimbangkan, lebihan kuasa tersebut tidak dibuka untuk operator pengecas lain (Charge Point Operator – CPO), menjadikan lokasi ini tertutup daripada penyertaan pihak ketiga.
Kos Tinggi Untuk Masuk Pasaran, Tetapi Pulangan Tidak Terjamin
Sekiranya terdapat pihak lain yang berminat untuk menambah pengecas di lokasi sama, mereka perlu membina pencawang mini baharu (compact substation) yang boleh menelan kos melebihi RM450,000. Setelah siap, pencawang tersebut pula perlu diserahkan kembali kepada TNB, tanpa sebarang jaminan bahawa pelabur asal akan menerima hak guna eksklusif atau pulangan pelaburan.
Keadaan ini berpotensi mengekang kemasukan pemain baharu ke dalam pasaran, sekali gus menjurus kepada konsolidasi kawalan infrastruktur oleh pihak tertentu sahaja.
Keputusan Teknikal Dipersoal
Secara teknikal, pengecas 180kW hanya memerlukan kira-kira 250A sahaja. Maka persoalan timbul: mengapa ditarik sehingga 630A untuk satu pengecas sahaja? Sekiranya sebahagian kapasiti ini dibuka kepada operator lain, lokasi ini boleh menyokong beberapa pengecas berkapasiti sederhana secara serentak, sekaligus menggalakkan kolaborasi dan mempercepatkan pertumbuhan infrastruktur pengecasan negara.
Sekatan Polisi Tambah Kompleksiti
Polisi sedia ada yang ditetapkan oleh pihak PLUS dan Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) turut menambah kerumitan, kerana hanya membenarkan maksimum tiga operator pengecas di setiap kawasan R&R. Apabila satu pihak menguasai sepenuhnya kapasiti grid yang ada, dua lagi slot yang tinggal menjadi rebutan tanpa jaminan akses kepada tenaga elektrik yang mencukupi.
Adakah Sesuai Untuk TNB Bertindak Sebagai CPO?
Situasi di Gurun mencetuskan kembali perdebatan mengenai peranan TNB sebagai pengendali grid nasional dan pada masa sama, pemain dalam pasaran CPO. Potensi konflik kepentingan jelas kelihatan apabila infrastruktur awam dimanfaatkan bagi mengukuhkan kedudukan pasaran sesebuah entiti.
Suruhanjaya Tenaga Perlu Campur Tangan
Jika Malaysia benar-benar serius untuk mencapai sasaran 10,000 pengecas awam menjelang akhir tahun 2025, maka ketelusan dalam pengagihan sumber tenaga perlu diberi keutamaan. Suruhanjaya Tenaga perlu mempertimbangkan satu garis panduan kawal selia yang memastikan akses adil dan terbuka kepada grid elektrik bagi semua pihak tanpa mengira saiz atau jenama.
Pemasangan pengecas pantas oleh TNB di lokasi strategik seperti Gurun memang patut dipuji. Namun, pendekatan yang menyekat akses kepada kapasiti grid sedia ada akan menjejaskan pertumbuhan ekosistem EV negara secara keseluruhan. Malaysia memerlukan lebih daripada sekadar infrastruktur kita perlukan sistem yang menyokong persaingan sihat, keterbukaan pasaran, dan pulangan pelaburan yang adil kepada semua pemain industri.
Sumber: https://www.carz.com.my/2025/06/tnbs-gurun-dcfc-100-taken-50-delivered-why
